Rosa Vrij

Rosa Vrij (1994) studeerde Interdisciplinary Arts gevolgd door de Master Theater in Maastricht. Als kunstenaar en theatermaker is zij nieuwsgierig naar hoe de mens zich verhoudt tot de wereld om zich heen. Dit vraagstuk uit zich onder andere in beeldend locatietheater waarvoor ze, in samenwerking met een ontwerper, draagbare constructies ontwikkelt in reactie op de architectuur.
Deze ‘kostuums’ vormen een verlengstuk van het lichaam van de performer en soms ook van het publiek. Ze worden ingezet als sensorisch instrument waarmee de ruimte tussen het lichaam en de omgeving overbrugd wordt. Naast haar performances maakt Rosa tekeningen, prints en installaties en onderzoekt ze hoe eenzelfde concept kan reizen tussen verschillende disciplines en contexten. Haar inspiratie ontleedt ze onder andere uit graphic novels, papierarchitecten, meditatie en bewegingsimprovisatie. In haar werk beoogt ze het bewustzijn van het lichaam en de omgeving te vergroten, en het publiek stil te laten staan bij dat wat er al is. Rosa is werkzaam in Rotterdam en Maastricht. 

[Un]Known Artist: Rosa Vrij
Beroep: Kunstenaar, theatermaker
Website: www.rosavrij.com

Waarom doe je mee met The Known Artist project en hoe bevalt het?

“Als beginnend kunstenaar is het fijn om deel te nemen aan een traject, zodat je een kader hebt en je niet te verloren voelt in het veld. Ik ben heel blij met de artistieke en professionele begeleiding, de werkbezoeken en de groep kunstenaars. Er is veel openheid en nieuwsgierigheid binnen de groep, en ik voel binding met iedereens werk.”

Wat is je grootste leerpunt in je ontwikkelingsproces?

“Dat zijn er twee. Enerzijds, meer artistiek, ben ik bezig met de vraag, “Hoe kan ik het publiek meer meenemen in mijn werk en echt een ervaring creëren?”. Anderzijds ben ik aan het leren hoe ik me zakelijker kan opstellen. Ik voel me als kunstenaar vaak ongemakkelijk als ik om geld vraag. Ik leef immers mijn passie, mijn ‘werk’ voelt niet als ‘werk’. Maar uiteindelijk doe ik mezelf tekort als ik mezelf niet toesta om te onderhandelen over een prijs en het vanzelfsprekender te vinden dat opdrachten betaald worden.”

Wat is je grootste kracht als maker en artistiek ondernemer?

“Mijn grootste kracht als maker is mijn interdisciplinaire en onderzoekende benadering. En waar ik ook goed in ben is, en wat ook goed is voor mijn ondernemerschap, is dat ik zowel een maker ben als een ondersteuner voor andere makers. Ik ben dus goed in het innemen van verschillende rollen en het kijken vanuit verschillende perspectieven.  Dat vind ik ook heel leuk, en het komt dus ook terug in mijn werk. Ik werk met en vanuit veel disciplines, soms zeg ik ‘ja’ tegen een project omdat ik dan een nieuw medium of een nieuwe techniek leer. Zo ben ik nu bezig om te leren werken met boekbind technieken. Door mijn nieuwsgierigheid en het werken over de disciplines heen kan ik dingen beter verbinden met elkaar.”
 

Hoe is het voor jou om kunstenaar en theatermaker te zijn in deze tijd?

“Dat vind ik een wat lastige vraag, want ik heb sinds een half jaar gekozen voor een verandering van focus dus ik ervaar ‘deze tijd’ sowieso anders.

Wat is er veranderd?

“De switch die ik heb gemaakt is dat ik meer focus op mijn makerschap nu in plaats van op het ondersteunen van andere makers. Alle ruimte in mijn hoofd werd eigenlijk ingenomen door mijn parttime werk voor Videopower in Maastricht, een organisatie die visuele makers ondersteunt. Ik was meer bezig met productionele zaken, coaching enz. Daarnaast deed ik een master op de Toneelacademie. Een half jaar geleden besloot ik het roer om te gooien, toen zag ik het project The Known Artist voorbij komen en heb ik me aangemeld. 
Verder ben ik ook geïnspireerd door corona. Ik maak vaak werk op locatie, hou me bezig met architectuur en ruimte, en nu ben ik bezig met het ontwikkelen van ‘Het performance post pakket’. Dat is een performance die je thuis kunt doen, waarin ik je help reflecteren op je eigen huiskamer of de ruimte waar je in woont. Voor veel mensen is de functie die hun huis heeft tijdens lockdown veranderd. Privé en werk zijn door elkaar gaan lopen. Dit project is een middel voor mensen om zich opnieuw te kunnen verhouden tot hun huis.

Dus corona maakt je niet onzekerder als maker?

“Niet als maker, misschien meer als mens. Ik heb het geluk dat alle dingen die ik het afgelopen jaar georganiseerd en gedaan heb, door konden gaan. De verandering zit meer in levenszaken, het lijkt allemaal wat existentiëler geworden. Ik denk dat het lastiger is om bijvoorbeeld een huisje te kopen en een pensioen op te bouwen. Dat is onzekerder geworden, maar niet alleen maar voor mij persoonlijk maar voor mijn generatie. Vijftien jaar geleden was er ook meer geld in de kunstsector, en het gesprek over kunst is maatschappelijk veranderd.”
 

Wat is je ambitie als beeldend kunstenaar en creatief ondernemer? 

“Mijn ambitie als beeldend kunstenaar: wat een grote vraag haha! Me op allerlei vlakken en disciplines blijven ontwikkelen. Altijd nieuwsgierig te blijven. Altijd een leerling te blijven. Als creatief ondernemer wil ik graag een zelfstandig bestaan opbouwen als kunstenaar, en de juiste professionele kaders voor mezelf creëren.
Toen ik in 2016 afstudeerde van IArts, een interdisciplinaire kunstopleiding in Maastricht, worstelde ik echt met vormgeven aan mijn makerschap. Daarom ben ik ook die master gaan doen aan de Toneelacademie en parttime andere makers gaan ondersteunen. Wat ik me niet echt had gerealiseerd is dat je als kunstenaar ook je eigen baas bent en je eigen bedrijf hebt. En dat je ondernemerschap gelinkt is aan je makerschap. Aan je praktijk en hoe je die inricht.
Een academie biedt veel structuur en verbinding met andere kunstenaars. Als je afgestudeerd bent moet je zelf gaan uitvinden wat je nodig hebt om creatief te zijn, wat jouw manier van werken is, hoe je feedback op je werk organiseert. Dat soort vragen kon ik toen nog niet goed beantwoorden toen.
Ik wist in 2016 ook nog niet zo goed wat ik inhoudelijk wilde, welke richting ik op wilde met mijn makerschap. Het was heel pril allemaal, ik had nog niet echt een duidelijke stem en als je dat niet weet, is het heel lastig om de bal aan het rollen te krijgen. Nu is dat wel helder, ik weet beter waar ik voor sta en ben begonnen met het schrijven van aanvragen voor eigen werk. Dat hoop ik dus te versterken, daarin ligt mijn ambitie.”