Cultuureducatie met Kwaliteit

Alles om ons heen dat gecreëerd is door mensen behoort tot onze cultuur. Cultuur is een veelomvattend begrip, dat allerlei associaties en beelden kan oproepen. Het is de leefstijl van een samenleving; de vorm en de geestelijke gerichtheid van menselijk handelen. Mensen worden geraakt door cultuur.

Cultuur kan ontroeren, choqueren en fascineren. Het leidt tot het stellen van vragen, zoeken naar persoonlijke waarden en bezinning. De inhoud van cultuur kan niet zomaar bepaald worden, dat is een kwestie van persoonlijke voorkeur en smaak. Daarover valt natuurlijk altijd te twisten.

Kinderen in aanraking brengen met cultuur en ze het ‘plezier van’ en de ‘verwondering over’ laten beleven is belangrijk. Sommige ervaringen neem je namelijk je hele leven mee. Dit is precies wat cultuureducatie beoogt.

Onder cultuureducatie verstaan we alle vormen van educatie waarbij cultuur als doel of als middel wordt ingezet. Cultuureducatie is leren over, door en met cultuur. Via cultuureducatie ontwikkelen zowel kinderen als volwassenen culturele competenties en talenten. Ze doen kennis op over cultuur als fenomeen en als expressiemiddel, ontwikkelen culturele vaardigheden en een open houding ten aanzien van cultuur en hun omgeving.

Cultuureducatie is ook een verzamelbegrip voor kunst-, erfgoed- en mediaeducatie in het primair en voortgezet onderwijs. Het gaat over doelbewust leren over en door middel van kunst, erfgoed en media via gerichte instructie, zowel binnen- als buitenschools.

Cultuureducatie is van groot belang voor ieders betrokkenheid bij de samenleving. Wie kennisneemt van kunst, erfgoed en media, en daar bewust en actief mee bezig is, doet mee aan de samenleving. Bovendien ontwikkel je begrip voor andere normen, waarden en samenlevingen.

Door cultuureducatie te verankeren binnen het onderwijs ontwikkelt ook het creatieve vermogen sterker.

Cultuureducatie vormt tevens een belangrijke voedingsbodem voor passieve en actieve cultuurparticipatie en talentontwikkeling.

Kortom, hoe eerder je met kunst en cultuur in aanraking komt, hoe groter de kans dat je jouw talent en creativiteit ontwikkelt, hoe bewuster jij in je eigen cultuur staat, en hoe actiever je deelneemt aan de samenleving.

Het Fonds verstrekt in de periode 2025–2028 meerjarige stimuleringssubsidies. Het doel van deze subsidies is het duurzaam versterken van de kwaliteit van cultuureducatie, onder andere door middel van intensieve samenwerking tussen onderwijs en de culturele sector.

Deze samenwerking is gebaseerd op een onderwijskundige visie op cultuureducatie, vergroot de kansengelijkheid van kinderen en jongeren en stelt de culturele ontwikkeling van leerlingen en studenten centraal.

• Het doel wordt gerealiseerd door middel van:
  • duurzame kwaliteitsverbetering van cultuureducatie door samenwerking tussen het onderwijs, te weten het primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en speciaal onderwijs, met de culturele omgeving. Aansluiting bij de curriculumvernieuwingen binnen het leergebied Kunst en Cultuur is hierbij voorwaardelijk voor de duurzaamheid; en
  • het vergroten van de deskundigheid van zowel leerkrachten, docenten, culturele partners als penvoerders ten aanzien van cultuureducatie.
• Subdoelen, en daarmee facultatief na te streven, zijn de volgende:
  • Het ontwikkelen van integrale cultuureducatie in verbinding met andere vakken;
  • Het verbinden van binnen- en buitenschools om daarmee de culturele omgeving dichter bij de leerling en student te brengen.
     

Bron: wetten.overheid.nl

Lokaal C organiseert als 'cultureel reisbureau' een groot aantal expedities op het gebied van cultuureducatie.

Samen op pad

Reiservaring doen ze in Noord-Limburg samen op, dat brengt meer. Meer inspiratie, meer creativiteit, meer resultaat. Scholen werken samen aan hun visie op cultuureducatie en de hele culturele omgeving is meer betrokken.

Nieuwe vormen

Reisgenoten uit onderwijs en cultuur verkennen samen nieuwe vormen. Lokaal C brengt deze partijen bij elkaar en ontwikkelt, samen met een groot aantal partners, nieuwe culturele avonturen.
 

Partners

• De scholen verenigd in Cultuurpad
• De cultuurcoaches uit de regiogemeenten
• De cultuurmakers
• Leerkrachten
• Ambtenaren, en natuurlijk...
• De kinderen!

Reisdoelen 

De reisdoelen van Lokaal C sluiten aan bij die van het Fonds voor Cultuurparticipatie. Ook zijn er gemeentelijke en provinciale doelen, zoals aandacht voor de culturele infrastructuur en de continuering van muziekonderwijs.

• Curriculumvernieuwing in het primair onderwijs is een belangrijk reisdoel. Bij deze expedities onderzoekt Lokaal C de integratie van cultuur in het nieuwe curriculum;
• Lokaal C verkent nieuwe en alternatieve samenwerkingsvormen tussen onderwijs en cultuur en investeert in cultuurmakers met kwaliteit;
• Toegankelijkheid is een belangrijk reisdoel waarbij gezocht wordt naar meer en betere toegang tot cultuur. Denk aan kansengelijkheid, mobiliteit en bijvoorbeeld online mogelijkheden;
• Lokaal C hecht aan Maakplezier, dat motiveert om het belang van creativiteit nog meer en beter zichtbaar te maken.

Ervaren reisleiders

Lokaal C zorgt voor een duidelijke koers, goede samenwerking tussen onderwijs en cultuur. Voor elke expeditie werken ze met ervaren reisleiders. Omdat niet iedereen mee wil of kan reizen, zorgt Lokaal C voor het delen van reisverhalen.

Contact

Neem contact op met Co de Cultuurontwikkelaar | Lokaal C als je een reis wil boeken of meer informatie wil over de expedities en de reisleiding.

Scholen ondersteunen bij het verstevigen en/of verbeteren van cultuureducatie door middel van persoonlijke begeleiding en netwerken. Dat is wat RICK Weert en ECI Cultuurfabriek samen in Midden-Limburg DOEN!

Intermediairs

Samen met de ICC’er, directie én het schoolteam neemt de DOEN!-intermediair de inzet van cultuureducatie onder de loep. “Waar staat de school nu?”, “Wat gaan we doen en hoe borgen we dat voor de toekomst?” Om deze stappen helder te krijgen en de kern te raken, maakt DOEN! gebruik van De Cultuur Loper. Tevens zet DOEN! sterk in op co-creatie en cultuurmeesters.

Dit doen zij

De intermediairs van DOEN! vormen de verbinding tussen het onderwijs en de kunst- & cultuursector. Wat doen zij?

• Ze voeren ambitiegesprekken met de scholen om zo te komen tot de juiste vragen voor de samenwerkende culturele partners;
• Daarnaast ondersteunen ze scholen bij het vinden van de culturele partners voor de ontwikkeling van de projectplannen en het uitvoeringsproces.
• Aan de andere kant adviseren de intermediairs de culturele partners bij de totstandkoming van vernieuwend aanbod voor het onderwijs.

Eigen trainingen

DOEN! ondersteunt het onderwijs op allerlei manieren bij (bij)scholing rond cultuureducatie. Zo kunnen (aankomend) ICC'ers een gecertificeerde opleiding of een verdiepingstraject volgen. Voor de culturele sector heeft DOEN! een eigen training genaamd ‘Cultureel Navigeren’ opgezet en wordt de training ‘Van Rondleiden naar Begeleiden’ aangeboden.

Goed doen

Kortom, DOEN! is de link tussen vraag en aanbod en het eerste aanspreekpunt als het gaat om cultuureducatie in Midden-Limburg. Onze intermediairs zijn begeleider, coach en regisseur van de vele soorten trajecten die DOEN! voor en met scholen, vakdocenten en cultuuraanbieders uitzet. En … we zijn een kei in dingen GOED doen.

Contact

Meer weten over DOEN!? Kijk op www.doenmiddenlimburg.nl of mail naar: info@doenmiddenlimburg.nl

Eigenzinnig cultuuronderwijs in de Westelijke Mijnstreek, daar zorgt het 'EigenWijs' programma van De Domijnen voor. Sinds 2017 geven zij invulling aan het landelijk programma Cultuureducatie met Kwaliteit.

Doelen

EigenWijs is er voor alle basisscholen in de Westelijke Mijnstreek, dat wil zeggen in Sittard-Geleen, Stein en Beek. Middels het programma wordt er gewerkt aan:

• Verbeteren van duurzame kwaliteit van cultuureducatie door samenwerking tussen primair onderwijs en speciaal onderwijs met de culturele omgeving.
• Integrale cultuureducatie, dus in verbinding met andere vakken en het verbinden van binnen- en buitenschools om de culturele omgeving dichter bij de leerling te brengen;
• Vergroten van professionaliteit van leerkrachten, culturele veld en penvoerder De Domijnen;
• Daarbij wordt telkens bekeken hoe kansengelijkheid gestimuleerd kan worden.

TalentCement (Light)

EigenWijs is geen kant en klaar programma. Basisscholen ontwikkelen een eigen visie, beleid, les- en activiteitenprogramma, en geven zo op ‘EigenWijze’ manier vorm aan hun cultuuronderwijs. Daarbij krijgen ze hulp van de afdeling Educatie van De Domijnen. TalentCement wordt binnen EigenWijs ingezet als aanpak om cultuureducatie vorm te geven, bewustwording te vergroten, op maat te ondersteunen en cultuureducatie in het curriculum te borgen.

4 stappenplan

TalentCement is een traject van vier stappen die als bouwstenen dienen: 1) ontwikkel je visie, 2) schep je kader, 3) maak je activiteitenplan, 4) aan de slag! Voor nieuwe scholen die klein willen beginnen is TalentCement Light een mogelijkheid. Een gedragen visie op cultuureducatie blijft steeds als start de basis. Hierdoor kunnen projecten en activiteiten worden voortgezet, op maat ingezet op andere scholen en/of doorontwikkeld.

Ook culturele instellingen, onderwijsinstellingen zoals pabo en kunstvakonderwijs, individuele kunstbeoefenaars en vakdocenten en amateurverenigingen uit de regio kunnen aanhaken. Het culturele veld wordt vanaf de eerste stap bij TalentCement betrokken. Zo zijn er inmiddels vanuit doorgaande leerlijnen mooie activiteiten en co-creaties ontwikkeld, die aansluiten bij onderzoekend en ontdekkend leren, wereldoriëntatie en taal- en leesbevordering.

De 21e eeuw

Goed cultuuronderwijs is belangrijk voor kinderen. Door in aanraking te komen met onder meer drama, muziek, dans en literatuur ontwikkelen kinderen belangrijke (creatieve) vaardigheden die in deze 21e eeuw goed van pas komen.

Contact

Ben je geïnteresseerd in EigenWijs of wil je meer weten? Neem dan contact op met de afdeling Educatie van De Domijnen via e: educatie@dedomijnen.nl of 088-5995570. Neem ook alvast een kijkje op onze website.

Penvoerder SCHUNCK geeft met het programma 'Pit Cultuurwijzer' invulling aan de landelijke regeling CmK in de regio Parkstad. Pit Cultuurwijzer staat voor energie, groei en kracht van cultuuronderwijs.

Coachen en verbinden

De Pit intermediairs helpen scholen ‘op weg’ naar een kwaliteitsslag in cultuuronderwijs door middel van coaching op maat. Er wordt samen met een school een eigen visie gevormd en vertaald naar een praktisch meerjarenplan. Dit gebeurt in samenwerking met de culturele partners uit de regio Parkstad. Ook scholing van leerkrachten komt aan bod om het cultuuronderwijs te verbeteren.

Daarnaast stimuleren en adviseren onze intermediairs ook het culturele veld om hun aanbod zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de wensen en behoeften van het onderwijs. Wij brengen het onderwijs en het culturele veld met elkaar in verbinding om samen te komen tot co-creaties en trajecten rondom deskundigheidsbevordering.

Netwerkbijeenkomsten

PIT organiseert regelmatig netwerkbijeenkomsten waarbij zowel het onderwijs als de culturele partners aanwezig zijn. Uitgangspunt is het uitwisselen van kennis en ervaringen en het opdoen van inspiratie. In Parkstad worden de krachten gebundeld en de ‘best practices’ gedeeld met elkaar. Hierdoor groeien onderwijs en culturele instellingen als partners in hun gezamenlijke ambitie om alle kinderen in Parkstad in aanraking te laten komen met cultuur.

Contact

Wil je cultuuronderwijs op jouw school in Heerlen en de Parkstad optimaal vormgeven, stimuleren en verbeteren? Neem dan contact op via e: info@pitcultuurwijzer.nl
Neem ook alvast een kijkje op de Pit website.

Met het programma Toon je Talent zet Kaleidoscoop zich in voor duurzame kwaliteitsverbetering van cultuureducatie in het primair onderwijs (PO) in Maastricht en de gemeenten van het Heuvelland. Het programma richt zich nadrukkelijk op kansengelijkheid, door zowel scholen met een rijke cultuurtraditie als scholen waar culturele instellingen minder goed bereikbaar zijn passende ondersteuning te bieden.

Samenwerking als fundament

Samenwerking vormt het hart van het programma. Kaleidoscoop werkt intensief samen met scholen, kunstdocenten en culturele instellingen om cultuureducatie betekenisvol te integreren in het onderwijs.

Het kernprogramma voor het PO bestaat uit een lessenreeks van een kunstdocent in de klas én een educatief bezoek aan een lokale culturele instelling. Deze onderdelen worden ondersteund door voorbereidende en verdiepende lessen. Zo ontstaat een doorgaande lijn tussen klas en cultuur. Leerlingen maken op deze manier actief kennis met diverse kunstdisciplines: dans, muziek, beeldende kunst, theater, mediakunst en film.

Flexibel aanbod op maat

Voor scholen waarvan de visie of situatie niet past binnen het kernprogramma, is er Toon je Talent Op Maat. Dit is een flexibel traject dat in samenspraak met de school wordt samengesteld en aansluit op hun specifieke behoeften en ambities. Ook een kleine stap telt, zolang deze past bij de school en haar leerlingen.

Aanbod voor het voortgezet onderwijs

Voor het voortgezet onderwijs is Rondje Cultuur een aanvullend onderdeel. Hierbij maken leerlingen via korte bezoeken kennis met het culturele aanbod in Maastricht. Zo bouwen zij voort op hun eerdere ervaringen uit het primair onderwijs.
 

Investeren in deskundigheid

Daarnaast investeert Kaleidoscoop in deskundigheidsbevordering van leerkrachten, kunstdocenten en culturele partners. Zo wordt cultuureducatie verankerd in het onderwijs en krijgen álle kinderen de kans hun culturele talenten te ontdekken en te ontwikkelen.
 

Blijven groeien met het onderwijs

Toon je Talent bouwt voort op jarenlange ervaring en bestaande netwerken. Het programma blijft zich ontwikkelen in afstemming met het vernieuwde curriculum Kunst en Cultuur. Zo groeit cultuuronderwijs mee met de tijd – én met de leerlingen.

Meer weten?

Werk je op een school in Maastricht of het Heuvelland en wil je cultuureducatie een stevige plek geven binnen het onderwijs? Kaleidoscoop denkt graag met je mee over passende mogelijkheden. Neem gerust contact met ons op voor advies of samenwerking, je kunt ons mailen op info@kaleidoscoop.net of bellen op 043 350 56 64.

Alle penvoerders uit Limburg werken samen met het Huis voor de Kunsten Limburg met als doel elkaar te versterken en om CmK binnen de hele provincie te verduurzamen. 

Samen met de penvoerders zorgt het Huis voor de zichtbaarheid van het programma in de provincie Limburg met behoud van lokale eigenheid.

De samenwerking betreft, in afstemming met de Provincie Limburg de volgende thema’s;

1. Kennisdeling;
2. Verbinding en versterking van onderwijs met het culturele veld;
3. Samenwerking op het gebied van professionalisering;
4. Samenwerking met de beide PABO’s en het kunstvakonderwijs;
5. Samenwerking betreffende het thema Burgerschap;
6. Samenwerking en kennisdeling betreffende het programma School en Omgeving;
7. Monitoring EVI 3.0;
8. Samenwerking betreffende het programma Reizen in de Tijd.

Onze rol:

Het Huis voor de Kunsten Limburg heeft vanuit haar beschikking van de provincie Limburg een ondersteunende, verbindende en adviserende rol binnen CmK. De behoeften van de penvoerders zijn leidend voor de manier waarop het Huis haar taken uitvoert.

• Wij dragen mede zorg voor de afstemming en samenhang bij de uitvoering van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit in Limburg door het faciliteren van penvoerders overleggen.
• Wij leggen de verbinding tussen de vijf penvoerders en het brede culturele veld.
• Wij vergaren relevante kennis en dragen deze kennis over aan ons netwerk, onder meer door het actief deelnemen aan relevante landelijke en provinciale bijeenkomsten.
• Wij publiceren op basis van input aangeleverd door de CmK-penvoerders op de website van het Huis een actueel overzicht van de scholen die deelnemen aan CmK.
• Wij faciliteren de database cultuureducatie Limburg voor culturele zzp-ers.
• Wij faciliteren het Platform Muziekonderwijs Limburg.