BeeldSpraak

BeeldSpraak

Kennis, advies en ondersteuning

Onderzoek BeeldSpraak 2026

Ben jij beeldend kunstenaar in Limburg en heb je behoefte aan een werk- en presentatieruimte? Doe dan mee aan het online onderzoek BeeldSpraak - Onderzoek naar behoeften werk- en presentatieruimte van beeldende kunstenaars van het Huis voor de Kunsten Limburg, in samenwerking met Ad Hoc. Jouw input helpt om deze behoefte beter in kaart te brengen.

Lees verder
 

Onderzoek BeeldSpraak 2023

In de zomer van 2023 heeft het Huis voor de Kunsten Limburg, in samenwerking met Universiteit Maastricht, onderzoek gedaan naar de werkpraktijk van beeldend kunstenaars (professionals en amateurs) in Limburg. Opvallend was de grote behoefte aan ondersteuning op het gebied van presentatie en expositie en onvrede over de huidige mogelijkheden. Ook de behoefte aan netwerk, samenwerking en ‘economische waarde’ waren terugkerende thema’s. 

Download hier de resultaten van het onderzoek
 

De enquête is verspreid onder zowel kunstenaars die hun kunst in de vrije tijd beoefenen, als kunstenaars die professioneel werkzaam zijn in Limburg, en deze is 234 keer ingevuld. Iets minder dan de helft van de respondenten is een beroepskunstenaar. Onder de kunstenaars die hun kunst in de vrije tijd beoefenen, heeft ongeveer de helft professionele ambities.

De kunstenaars zijn bevraagd over hun ervaringen, werkpraktijk en ondersteuningsbehoeften. Professionele kunstenaars zijn aanvullend bevraagd over hun beroepspraktijk. Het algemene beeld dat wordt geschetst, is niet erg positief. De tevredenheid is (vooral onder beroepskunstenaars) op vrijwel alle vlakken laag. Tegelijkertijd is het niet altijd even duidelijk wat deze ontevredenheid concreet veroorzaakt. Tegenover deze ontevredenheid staat een hoge behoefte aan ondersteuning: 89% van de kunstenaars geeft aan behoefte te hebben aan ondersteuning op één of meerdere gebieden

Uit de resultaten kwamen drie thema’s of onderwerpen naar voren waar de kunstenaars de grootste uitdagingen of ondersteuningsbehoeften ervaren. Deze thema’s worden hieronder kort toegelicht.

Presentatie/expositie
Voor beeldend kunstenaars is het exposeren van hun werk een van de belangrijkste manieren om het werk met publiek in aanraking te laten komen. Van 89% van de kunstenaars is het werk minimaal één keer per jaar zichtbaar in Limburg en voor maar liefst 79% van de beroepskunstenaars is het één van de manieren waarop het kunstenaarschap zich manifesteert. Tegelijkertijd zijn expositiehonoraria voor dezelfde groep maar voor 18% één van de drie belangrijkste inkomstenbronnen. Respondenten zijn niet tevreden over de mogelijkheden rondom exposeren in Limburg en 62% geeft aan behoefte te hebben aan ondersteuning op het gebied van expositie. Daarmee is het voor zowel degenen die beroepsmatig als degenen die in de vrijetijd als beeldend kunstenaar actief zijn het onderwerp met de grootste ondersteuningsbehoefte.

Netwerk & Samenwerking
Er is onder de respondenten veel behoefte aan samenwerking, wat al plaatsvindt in diverse verbanden Zo is bijvoorbeeld een derde van alle respondenten lid van een collectief, en zouden de meesten die dat nog niet zijn, dat graag willen worden. Beroepskunstenaars zijn het vaakst verenigd én werken al het meeste samen met kunstenaars en mensen uit andere domeinen, al is dat verschil niet heel groot ten opzichte van de vrijetijdskunstenaars. Van de kunstenaars die in hun vrije tijd werken, geeft 41% aan behoefte te hebben aan ondersteuning op het gebied van samenwerking, waarmee dit de op één na grootste ondersteuningsbehoefte is voor deze groep. Bij beroepskunstenaars is die behoefte iets lager (28%), maar is er wel meer vraag naar netwerkmogelijkheden (35%).

Economische waarde & cultureel ondernemerschap
Hoewel geld nergens naar voren komt als drijfveer voor het maken van kunst, is minder dan 10% van de respondenten tevreden over de economische waardering van beeldende kunst in Limburg. Meer dan de helft geeft zelfs aan (heel) ontevreden te zijn. Bij de beroepskunstenaars zien we dan ook dat slechts 13% positief is over werkzekerheid, en 11% over de verkoop van werk. Met name bij beroepskunstenaars valt op dat er veel behoefte is aan onderwerpen die raken aan cultureel ondernemerschap. Zo geeft 49% van de beroepskunstenaars aan behoefte te hebben aan ondersteuning bij verkoop van werk, 42% bij fondsenwerving, 34% bij PR en marketing en 31% bij de financiële waarde van hun werk of inzet bepalen. Overigens is het opvallend dat ook 38% van de kunstenaars die in de vrijetijd werken graag ondersteuning wil bij het verkopen van werk.


Bijeenkomst BeeldSpraak 2023

Op maandag 4 september 2023 ging het Huis onder de noemer ‘BeeldSpraak’ in gesprek met enkele beleidsmedewerkers en organisaties die zich inzetten voor beeldende kunst in Limburg. We deelden de resultaten van de enquête en gingen met de deelnemers in gesprek over de bovenstaande thema's. Ook hebben we nagedacht over mogelijke vervolgstappen. De input van deze bijeenkomst is omgezet in een aantal verdiepende en verhelderende vervolgvragen voor elk thema. Deze vragen kun je hieronder lezen.

Museum-W

Afbeelding door Arjen Schmitz

 

Presentatie

  • Wat is de reden van de ontevredenheid van kunstenaars op het gebied van exposeren? 
  • Welke presentatiemogelijkheden zijn er in Limburg en wie kan daar gebruik van maken? Is het nodig en mogelijk om bestaand aanbod anders in te richten of nieuw aanbod te ontwikkelen? Hoe ziet dat er dan uit?
  • Welke ondersteuning hebben kunstenaars nodig op het gebied van presentatie en wie kan die ondersteuning bieden?
     

Netwerk & samenwerking

  • Op welke manier kan de samenwerking tussen kunstenaars worden bevorderd of gefaciliteerd? Hoe ziet deze behoefte er concreet uit?
  • Hoe vergroten we de zichtbaarheid van beeldend kunstenaars, programma, organisaties en ontwikkelingen op het gebied van beeldende kunst in Limburg?
  • Hoe kan een sterk netwerk van kunstenaars en organisaties tot stand worden gebracht?
     

Economische waarde & cultureel ondernemerschap

  • Hoe komt het dat kunstenaars de economische waardering van beeldende kunst in Limburg zo negatief ervaren?
  • In hoeverre wordt in Limburg de Fair Practice Code nageleefd door organisaties en is er op dit vlak sprake van solidariteit tussen de kunstenaars onderling? 
  • Op welke manier en door wie wordt er tijdens en (direct) na de kunstvakopleidingen aandacht besteed aan cultureel ondernemerschap? Wordt de doelgroep voldoende bereikt
     

Verder onderzoeken

  • Hoe bereiken we de jongere kunstenaars – en eventuele andere ondervertegenwoordigde doelgroepen – en in hoeverre herkennen zij het beeld dat tot dusver is geschetst?
  • In hoeverre sluit dit onderzoek aan op bestaand onderzoek over de ervaringen en werkpraktijk van beeldend kunstenaars in Nederland?
  • Welke rol kunnen academies spelen in het versterken van de Limburgse beeldende kunstsector?
     

Zodra deze (en eventuele andere) vervolgvragen zijn beantwoord, kunnen we concreet bekijken hoe we onze ondersteuning kunnen verbeteren en de sector kunnen faciliteren bij het versterken van de beeldende kunstsector in Limburg.


Vervolg

Het Huis wil de beeldende sector actief (blijven) betrekken bij het maken van de verdiepingsslagen en het verbeteren van onze adviserings- en ondersteuningswerkzaamheden. Daarom richten we een denktank op die in de eerste helft van 2024 voor het eerst bij elkaar zal komen. Deze denktank gaat bestaan uit kunstenaars, kunstorganisaties en beleidsmedewerkers uit heel Limburg en gaat meedenken over de vervolgstappen van BeeldSpraak. Daarnaast zullen we op specifieke thema’s zoals samenwerking met de diverse doelgroepen gezamenlijk in gesprek gaan.
 

Vragen?

Mochten er nog zaken zijn op het gebied van beeldende kunst in Limburg die opvallen (of die je graag wilt delen) neem contact op met Robin Moonen, adviseur beeldende kunst bij het Huis voor de Kunsten Limburg.

cultuurparticipatie & kunsten
Robin Moonen

Robin Moonen

adviseur beeldende kunst, film & fotografie, cultuurparticipatie

beeldende kunst, film & fotografie
dinsdag, donderdag en vrijdag