Samen Verder

We gaan Samen Verder op zoek naar Limburgse tradities, verhalen en bijzonder vakmanschap. Elke regio, stad, wijk en elk dorp heeft zijn eigen gebruiken. Denk daarbij aan:

Carnavalstradities.
De Bronk (processie).
De adoptie van oorlogsgraven in Margraten.
Schuttersfeesten.
Lekkernijen zoals de Limburgse vlaai en appelstroop.

Erfgoed is niet alleen beleefbaar, maar ook eetbaar en (over)draagbaar! Onze omgeving krijgt kleur en betekenis door mensen. Door wat we samen doen, doorgeven en achterlaten voor volgende generaties.

Wat is erfgoed?

Al die tradities, verzamelingen van spullen en documenten, gebouwen en landschappen bij elkaar noemen we ‘erfgoed’. Wat ‘erfgoed’ is, ligt niet vast, maar wordt bepaald door jou! Jij bepaalt wat (voor jou) belangrijk is om te bewaren, in stand te houden en door te geven.

Wat is immaterieel erfgoed

De komende tijd gaan we op zoek naar mensen die, alleen of samen, bezig zijn met niet tastbaar erfgoed. Dit is erfgoed dat wel zichtbaar, beleefbaar en zelfs ook eet- en drinkbaar! Dit noemen we ‘immaterieel erfgoed’. Wil je hier meer over weten? Kijk op www.immaterieelerfgoed.nl.

Lees verder

Immaterieel erfgoed in Limburg

Een goed beeld van wat immaterieel erfgoed in Limburg nu eigenlijk inhoudt wordt weergegeven in aflevering 5 van de L1 serie De Waereld in Limburg: ‘Immaterieel erfgoed, feesten, muziek en optochten’.

Ga naar de aflevering

Onderzoek

Hoe doen we dit? Door onze ogen en oren open te houden, de provincie in te trekken én te vragen wat jij belangrijk vindt om te bewaren, te beleven of te beoefenen. In 2024 en 2025 hebben in we een vragenlijst opgesteld waarbij jij ons kon helpen om nog meer een lokale tradities, feestdagen, feesten, gebruiken, kunstvormen of het maken van lekkernijen in kaart te brengen.

Het Huis heeft, eind 2024, 250 erfgoedgemeenschappen bevraagd naar lokale samenwerkingen op het gebied van immaterieel erfgoed in Limburg. Van de 250 uitgenodigde gemeenschappen vulden 73 de vragenlijst in. Het onderzoek onderstreept de belangrijke rol die (formeel georganiseerde) erfgoedgemeenschappen spelen in het behouden en vernieuwen van lokale tradities, ambachten en historische herdenkingen.

De meeste respondenten waren musea (28%) en heemkundeverenigingen (25%), wat aangeeft dat deze twee typen erfgoedgemeenschappen betrokken zijn bij het voortleven en vastleggen van immaterieel erfgoed in Limburg. Wat betreft samenwerking gaven de respondenten aan voornamelijk samen te werken met andere erfgoed- en kunstorganisaties (40%). De projecten waarin samengewerkt wordt, zijn divers, maar de meest voorkomende waren tentoonstellingen (25%) en digitale initiatieven zoals websites en sociale media (21%).

Op het gebied van immaterieel erfgoed werkt 62% van de respondenten actief aan het levend houden van lokale of Limburgse tradities, met bijzondere aandacht voor tradities, ambachten en historische herdenkingen. Dit onderstreept de belangrijke rol die formeel georganiseerde erfgoedgemeenschappen spelen in het behoud van onder andere regionale tradities. Er is behoefte aan ondersteuning, vooral op het gebied van subsidies en fondsenwerving (17%), het werven en behouden van vrijwilligers (11%) en digitalisering (9%).

Veel organisaties werken samen met andere erfgoed- en cultuurorganisaties. Ze werken vooral samen tentoonstellingen en digitale initiatieven, waaronder websites en sociale media. Uit het informele onderzoek blijkt ook een groeiende vraag naar ondersteuning, vooral op het gebied van financiering, het werven en behouden van vrijwilligers en digitalisering. Het Huis voor de Kunsten Limburg ziet hierin mooie kansen om lokale initiatieven en (immaterieel) erfgoedgemeenschappen te ondersteunen en de samenwerking verder te versterken. Daarmee dragen we ons steentje bij aan het behouden van ons erfgoed voor toekomstige generaties!

In het najaar van 2025 is het onderzoek voortgezet met een vernieuwde vragenlijst. De resultaten hiervan worden momenteel verwerkt. Heb je de vragenlijst zelf nog niet ingevuld? In het najaar van 2026 wordt het onderzoek voortgezet.

Wil je het hele onderzoeksrapport lezen? Stuur een e-mail naar sandrawelters@hklimburg.nl.

Over Samen Verder en Immaterieel erfgoed

Het Huis voor de Kunsten Limburg werkt, als onderdeel van OPEN erfgoed, samen met KIEN (het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland) om op landelijke schaal Immaterieel erfgoed in kaart te brengen. Wil je hier meer over weten? Kijk dan op: www.immaterieelerfgoed.nl naar de veel gestelde vragen