Vorig jaar deed het Huis voor de Kunsten Limburg mee aan het landelijk onderzoek ‘Erfgoedvrijwilligers in beeld’. Het onderzoek was gericht op het in kaart brengen van mensen die actief zijn binnen erfgoedorganisaties. Dit onderzoek is een 0-meting om te ontdekken ‘waar we staan’. Om hoeveel mensen gaat het, wie zijn zij en wat doen ze? Waarom kiezen zij ervoor hun tijd te besteden aan erfgoed? De opbrengst is niet alleen te lezen in het rapport, maar ook te bekijken in een infographic.
Vrijwilligers van groot belang voor het voortleven van ons erfgoed
Het onderzoek heeft bijna 3000 erfgoedorganisaties in beeld gebracht. Daarbij zijn landelijk meer dan 100.000 mensen betrokken! Als je de inzet van deze vrijwilligers in geld zou omrekenen (tegen het minimumloon) kom je uit op maar liefst een bedrag van 180 miljoen euro per jaar. De respondenten uit het onderzoek zetten zich vooral in voor musea, historische vereniging en initiatieven gericht op behoud en onderhoud (van onder andere historische gebouwen en landschappen). De meeste vrijwilligers, die meededen aan het onderzoek, zijn mannen van 65 jaar en ouder. Zij geven aan het erg belangrijk te vinden om erfgoed door te (kunnen) geven aan volgende generaties of om verhalen te bewaren en vertellen.
Ben je benieuwd naar de landelijke rapportage?
Lees het landelijk onderzoeksrapport van het PON & Telos hier.
Inzoomen op de Limburgs vrijwilliger
In totaal hebben 128 Limburgse erfgoedorganisaties deelgenomen aan het onderzoek. Aan hen zijn in totaal bijna 4000 mensen verbonden die zich vrijwilliger inzetten voor de organisaties.
Vrijwilligers
De meeste deelnemende organisaties werken met een kleine groep vrijwilligers. Deze mensen houden zich veelal bezig met archiveren en registreren, educatieve activiteiten, publieksbereik en gastvrijheid en digitalisering. Veel Limburgse erfgoedorganisaties hebben als thema ‘lokale geschiedenis’. Ook de Limburgers ‘maken samen erfgoed’ om het door te kunnen geven aan de volgende generaties, daarnaast houden zij van het vertellen van verhalen. Gezellig met elkaar bezig zijn en met anderen in contact zijn of komen is ook een belangrijke motivatie. De meeste vrijwilligers komen uit de directe omgeving van de plek waar de erfgoedorganisatie gevestigd is.
Bevindingen uit het onderzoek
De erfgoedorganisaties geven in het onderzoek aan dat ze vanuit financiële noodzaak werken met vrijwilligers, maar ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid voelen en zich als organisatie in te zetten voor het versterken van de lokale gemeenschap. Redenen om te werken met vrijwilligers zijn:
- Financiële noodzaak.
- Maatschappelijke verantwoordelijkheid.
- Versterken van de gemeenschapszin.
Sociale veiligheid
In het onderzoek is er een vraag toegevoegd over sociale veiligheid. Organisaties werd gevraagd of zij hier een beleid voor hebben opgesteld. Het merendeel van de respondenten heeft dit nog niet, maar wil hier wel mee aan de slag. Daarnaast werd er gevraagd of de organisaties zich bezig houden met digitalisering van hun collectie of digitale activiteiten. Dit blijkt het merendeel van de organisaties te doen of hiermee aan de slag te willen gaan.
Over het onderzoek
Het onderzoek werd uitgevoegd vanuit Overleg Provinciale Erfgoedinstellingen Nederland (OPEN) door onderzoeksbureaus Het PON & Telos en Pyrrhula Research Consultants.
Vragen
Mocht je vragen hebben over dit onderzoek, of wil je meer informatie, neem dan contact op met Sandra Welters, projectcoördinator Erfgoedvrijwilliger.nl.
