Meer aandacht voor de Limburgse taal is nodig

8 okt 2020
limburgse taal

Het Huis voor de Kunsten Limburg steunt de oproep van de Raad van Europa voor structureel meer aandacht voor het Limburgs.

De Nederlandse regering wordt door de Raad van Europa opgeroepen om het Limburgs (en andere regionale talen) structureel meer aandacht te geven. De Raad legt de nadruk op de Limburgse taal in het (volwassen)onderwijs en het openbare leven en de media. Talen zoals het Limburgs, Fries, Nedersaksisch, Jiddisch en Roma zijn opgenomen in het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Dit Handvest verplicht de verdragsluitende staten de talen van minderheden van het land te beschermen en te bevorderen op alle gebieden van het openbare leven.

Officiële erkenning

Hoewel in 2019 het Limburgs door minister Kajsa Ollongren werd erkend als wezenlijke, volwaardige en zelfstandige regionale taal in Nederland en een convenant werd ondertekend waarin vele partijen hun inzet hiervoor beloofden, heeft dat nog niet tot het gewenste resultaat geleid. Terwijl het Limburgs toch echt een belangrijke positie in onze provincie inneemt. Het Limburgs wordt namelijk volop gesproken, gezongen, we zien het in de openbare ruimte en jongeren gebruiken het om appjes te maken en voor hun Facebookberichten.

Wetenschappelijk onderstreept

Uit onderzoek blijkt dat Limburgers de Limburgse taal als het meest kenmerkende element van hun culturele identiteit beschouwen*. Wetenschappelijke studies tonen aan dat tweetaligheid, dus ook het spreken van een Limburgs dialect, bijvoorbeeld op cognitief vlak veel voordelen biedt**. Limburgers geven aan dat ze het belangrijk vinden dat de taal gesproken blijft worden***.

Leonie Cornips, taalonderzoeker en bijzonder hoogleraar Taalcultuur in Limburg onderstreept het belang van steun voor de Limburgse taal. Ondanks bovengenoemde belangstelling staat het Limburgs ook onder druk. Steeds minder mensen spreken namelijk Limburgs. Kansen liggen er volgens haar voornamelijk bij de jongste generatie onder ons: op de peuterspeelzaalzalen, kinderdagverblijven en in het onderwijs. Een artikel hierover is online toegankelijk voor abonnees van De Limburger, zie https://www.limburger.nl/cnt/dmf20200923_00177079 of luister de podcast van Kletshead hierover.

Bronnen:
*Onderzoeksbureau Flycatcher oktober 2017: 78% van alle Limburgers beschouwt de Limburgse taal als het meest kenmerkend voor de Limburgse regionale identiteit.
**Zie bijvoorbeeld Elma Blom, Wat iedereen moet weten over de taalontwikkeling van kinderen in een diverse samenleving. Oratie Universiteit Utrecht 2019.
***Onderzoeksbureau Flycatcher oktober 2017: 73% van alle Limburgers ziet het afnemend gebruik van de Limburgse taal als de grootste bedreiging voor het verdwijnen van de Limburgse regionale identiteit.

Voorleesmateriaal in het plat

Om het gebruik van het Limburgs te bevorderen is voorleesmateriaal voor de kleinsten in het Limburgs onmisbaar. Kinderboekenschrijfster Monique Kerpen speelde niet alleen daarop in, maar ook op de actualiteit. Zij ontwikkelde, met steun van het Huis voor de Kunsten Limburg, het voorleesboek ’t verhaol van Noor en ’t coronavirus. Het boek is inmiddels beschikbaar in het Roermonds en Venloos dialect. Het Huis draagt o.a. met de bijdrage een steentje bij aan het bevorderen van de Limburgse taal. Meer over het boek is te vinden via de Facebookpagina.

Politieke inzet

Ook Parlementariër Martijn van Helvert zet zich in voor meer aandacht voor het Limburgs. Samen met alle andere Limburgse Kamerleden heeft hij daarover onlangs in de Tweede Kamer schriftelijk vragen gesteld aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, zie de website van de Tweede Kamer. Op de website van het CDA kun je de petitie tekenen. Deze wordt uiteindelijk aangeboden aan de minister. 

Noor

Silvia Segers-Weusten MA

Silvia Segers-Weusten MA

adviseur Limburgse taal

verenigingsondersteuning, talentontwikkeling, deskundigheidsbevordering
limburgse taal
dinsdag, woensdag, donderdag
Ton van de Wijngaard

drs. Ton van de Wijngaard

streektaalfunctionaris

deskundigheidsbevordering, cultuurbeleid
limburgse taal
dinsdag t/m vrijdag