Smeerolie voor de uitvoering van gemeentelijk monumentenbeleid

5 feb 2019
cultuurbeleid
erfgoed

Hoe de planoverleggen van het Steunpunt Archeologie en Monumentenzorg Limburg gemeenten helpen bij de afhandeling van omgevingsvergunningaanvragen rondom rijksmonumenten.

“Iedere maand zitten we om tafel met diverse gemeenten, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Provincie Limburg. Regelmatig schuiven hierbij ook monumentencommissies aan”, aldus Marion Zijlema, consulent voor het bij het Huis ondergebrachte Steunpunt Archeologie en Monumentenzorg (SAM) Limburg.  “We bespreken dan voorontwerpen van verschillende soorten gemeentelijke plannen waarbij rijksmonumenten betrokken zijn. Je kunt hierbij denken aan bouwplannen, bestemmingsplannen en ruimtelijke inrichtingsplannen. Bij bouwplannen betreft het alleen die gevallen waar het gaat over de afbraak, ingrijpende wijziging, reconstructie of (gedeeltelijke) herbestemming van gebouwde en archeologische rijksmonumenten.“

Volgens de Erfgoedmonitor waren er in november 2018 in totaal 5.340 gebouwde en 109 archeologische rijksmonumenten in Limburg. Je kunt je dus voorstellen dat er regelmatig omgevingsvergunningaanvragen zijn die hiermee van doen hebben.

"Het persoonlijke contact met gemeenten, eigenaren en hun vertegenwoordigers vind ik een grote meerwaarde."

Effectieve afstemming

Smeerolie voor de uitvoering van gemeentelijk monumentenbeleid
Nieuw Erenstein te Kerkrade was ook onderwerp van gesprek in een planoverleg van SAM-Limburg. 

De wetgeving bepaalt dat gemeenten aan Rijk en – indien het buiten de bebouwde kom is – Provincie advies dienen te vragen met betrekking tot rijksmonumenten. Daarom is het essentieel dat afstemming met gemeenten plaatsvindt en dat ontwerpplannen in een zo vroeg mogelijk stadium besproken worden. Het planoverleg van SAM-Limburg faciliteert hierin.

Theo Oberndorff, coördinator Cultureel Erfgoed bij het Huis: “Doordat alle partijen samen hun licht laten schijnen over de plannen, vindt een effectieve afstemming plaats en wordt vaak gekomen tot een ultieme combinatie van gebruiksfunctie én behoud van cultuurhistorische elementen. Bovendien kan er een pre-advies worden aangevraagd bij Rijk en Provincie, waardoor de uiteindelijke behandeling van vergunningaanvragen vaak soepel en efficiënt verloopt.”

Iedere maand organiseert SAM-Limburg een planoverleg. De drie overheden (gemeente, Provincie, Rijk) en het Steunpunt kunnen hierbij een plan voor wijziging van een rijksmonument agenderen. De meeste verzoeken worden vanuit gemeenten ingediend. Gemeenteambtenaren lichten het plan toe in het bijzijn van de architect en/of de aanvrager van het plan (bijvoorbeeld de eigenaar van een rijksmonument). Namens de Rijksdienst zijn Annemieke Vos (adviseur Architectuurhistorie) en Janneke Hille (adviseur Bouwkunde) aanwezig. Annemieke: ”Als relatieve nieuwkomer in deze fraaie provincie betekent het planoverleg een mooie kennismaking met het Limburgse erfgoedveld, omdat alle soorten monumenten de revue passeren: van steenfabriek, tot kerk en klooster, van boerenhoeve tot bierbrouwerij. Het persoonlijke contact met gemeenten, eigenaren en hun vertegenwoordigers vind ik een grote meerwaarde.”

Informeren en adviseren

SAM-Limburg organiseert ook regelmatig informatiebijeenkomsten voor gemeenteambtenaren om hen bij te praten over nieuwe ontwikkelingen en wetgeving. Theo Custers, consulent Erfgoed bij het Huis: “Wij merken dat bij gemeenten vaak beperkte tijd beschikbaar is om met monumentenzorg bezig te zijn. Gelukkig kunnen wij als steunpunt ambtenaren begeleiden, regelmatig ook ter plekke op kantoor of ‘in het veld’, en voorzien van de juiste informatie en advies.”  

Marion Zijlema

drs. Marion Zijlema

consulent steunpunt archeologie & monumentenzorg limburg

deskundigheidsbevordering, cultuurbeleid
erfgoed
even weken: maandag, dinsdag, donderdag, oneven weken: dinsdag, woensdag, donderdag
Theo Custers

Theo Custers

consulent steunpunt archeologie & monumentenzorg limburg

deskundigheidsbevordering, cultuurbeleid
erfgoed
dinsdag en donderdag (veelal extern aanwezig bij gemeenten)